PROGRAM NAUCZANIA KONFERENCJE PUBLIKACJE
O WOLNYM UNIWERSYTECIE WARSZAWY
Newsletter

  email:
  

2010-10-05
KREATYWNOŚĆ: DYSCYPLINA, DYSKURS, KAPITAŁ

Rada Robotnicza włoskiej fabryki, lata 60. XX wieku, źródło: libcom.org

Czytanki dla robotników sztuki to cykl seminariów w ramach Wolnego Uniwersytetu Warszawy nastawiony na samoorganizację, równoległą wymianę wiedzy i pogłębione uczestnictwo artystów, intelektualistów, praktyków i teoretyków kultury oraz przedstawicieli różnych dyscyplin. Semestr jesienny 2010 rozpocznie seminarium, na którym prześledzimy drogę od kreatywności produkcyjnej do produkcji kreatywności albo inaczej od hegemonii mas pracujących do "kapitalizmu kognitywnego".

Wyzwolenie sił twórczych tkwiących w człowieku lub w zbiorowości ludzkiej było jednym z głównych toposów teorii emancypacyjnej co najmniej od początku XIX wieku (Fourier, Schiller, Marks). Rozważano optymalne warunki dla rozkwitu ludzkiej kreatywności, próbowano zidentyfikować wszystko to, co oddziela  twórczą naturę  człowieka od jej właściwego powołania oraz wskazać na prawdziwie kreatywne siły społeczne i historyczne (burżuazja, proletariat) zdolne urzeczywistnić tę twórczą naturę.  Kreatywność  miała być zarazem celem walki, jak i jej orężem skierowanym przeciw wszystkiemu, co skostniałe, przewidywalne, rachityczne, mechaniczne i martwe.

Po rewolcie roku 1968 nastąpiło przewartościowanie roli kreatywności w kapitalistycznych stosunkach produkcji oraz stosunkach społecznych. Kreatywność  stała się programem, cnotą i przedmiotem troski kapitalistów, rządów, autorytetów i pedagogów. Tym samym kapitalizm głosił utopię syntezy twórcy i wytwórcy w każdym z nas. Artysta, naukowiec i intelektualista - duchy niespokojne i niepokorne -  stali się siłami wytwórczymi współczesnego świata, jego architektami i budowniczymi.  Na czym polegała ta rewolucyjna a przecież subtelna zmiana. Na ile chodzi tu o zwykłą ideologię, na ile o głęboko zakorzeniona praktykę, o dyskurs organizujący nasze widzenie świata? A może o wszystkie trzy po trochu?

PROWADZENIE
Michał Kozłowski

SUGEROWANE LEKTURY
Mario Tronti, "Lenin w Anglii" (ang): PDF
Sergio Bologna, "Tribe of Moles"(ang): PDF
Sergio Bologna, "Plemię kretów" (fragm. pl)