PROGRAM NAUCZANIA KONFERENCJE PUBLIKACJE
O WOLNYM UNIWERSYTECIE WARSZAWY
Newsletter

  email:
  

2010-10-09
PRZEMYSŁY KREATYWNE I FABRYKI WIEDZY:
ANALIZA I OPÓR
/ DRUGI KONGRES WUW
7-10.12.2010



W poszukiwaniu wyjścia z uwiądu sfery publicznej w społeczeństwach neoliberalnych


Tegoroczny Zjazd Wolnego Uniwersytetu Warszawy poświęcony będzie dyskusji o obecnych, niepokojących przemianach w mechanizmach tworzenia kultury i wiedzy. Różne próby "reformowania" działalności naukowej i kulturalnej polegają na wdrażaniu w życie neoliberalnych zasad organizacji życia społecznego poprzez prywatyzację, utowarowienie, komercjalizację, menageryzację, nastawienie na konkurencyjność i krótkoterminową efektywność. Tego rodzaju formatowanie, jako projekt o charakterze hegemonicznym, rozgrywa się również w innych obszarach: służbie zdrowia, edukacji, transporcie, systemie ubezpieczeń społecznych itp.

Sztuka i nauka zostają podporządkowane modelom, które funkcjonują w oparciu o krótkowzroczny rachunek ekonomiczny, nastawiony jedynie na maksymalizację zysków dla wąskiego grona kapitalistów. Instytucje kultury mają funkcjonować tak jak przemysły kreatywne, organizacje pozarządowe działać niczym efektywne, nastawione na zysk przedsiębiorstwa, a uniwersytety zamienić się w fabryki wiedzy, które produkują elastyczną i mobilną siłę roboczą. 

Skutkiem ubocznym tych procesów jest postępujący rozkład sfery publicznej. Zapewnienie dostępu do kultury i edukacji tradycyjnie było uważane nie tylko za zadanie, ale także za warunek istnienia powszechnej demokracji. Obecnie zadaniem sztuki i nauki ma być tworzenie środowiska przyjaznego "przedsiębiorczości", lub wręcz, w najlepszym wypadku, zamiana autonomicznych instytucji w kapitalistyczne przedsiębiorstwa. Zamiast publicznego dobra mają one generować jedynie wątpliwej jakości artefakty i ekspertyzy, których zadaniem nie jest bynajmniej upowszechnienie krytycznej, obywatelskiej świadomości, ale zwiększanie stopy zysku.

Nie łudzimy się jednak. Nie interesuje nas ani powrót do minionej ery oświeconej dyktatury i państwowej kontroli, ani marsz ku świetlanej przyszłości powszechnego ubóstwa, do której niewątpliwie doprowadzi nas projekt neoliberalny. Nie zamierzamy zatem bronić publicznej biurokracji przed wolnorynkowym manageryzmem i na odwrót. Obie formy zarządzania traktujemy jako zagrożenie dla istnienia powszechnie pożytecznej i dostępnej kultury oraz wiedzy naukowej. Jak sądzimy, obie te sfery wymagają dziś faktycznego uspołecznienia, sieciowego zarządzania i upowszechnienia dostępu. Łącząc refleksję nad tymi dwoma obszarami – kultury i nauki – w które wielu i wiele z nas jest równolegle uwikłanych mamy większą szansę na postawienie trafnej diagnozy, wypracowanie mechanizmów oporu oraz znalezienie modeli alternatywnych dla projektów neoliberalnych.

Mechanizm działania

Trzydniowe seminarium Wolnego Uniwersytetu Warszawy poświęcone będzie intensywnej dyskusji nad konkretnymi przypadkami opracowanymi przez grupę kuratorów, artystek, teoretyczek i aktywistów z całej Europy. Studium problemu będzie połączone z krytyczną analizą jego uwarunkowań systemowych w perspektywie porównawczej - pomiędzy różnymi krajami oraz polami sztuki i nauki. Wątkiem, który będzie się przewijał przez całe seminarium, będzie wymiana praktycznych doświadczeń, poszukiwanie alternatyw i mapowanie mechanizmów oporu.

Udział w seminariach jest możliwy jedynie przy wcześniejszym zgłoszeniu, ilość miejsc jest ściśle ograniczona z racji na intensywny charakter pracy. W związku z tym wszystkim chętnym zalecamy pełen udział we wszystkich dniach Zjazdu.

Zgłoszenia (razem z biogramem i krótkim wyjaśnienie, dlaczego interesuje państwa problematyka seminarium) prosimy wysyłać na adres: szymon@funbec.eu

Program Zjazdu obejmuje także popołudniowe, otwarte spotkania, w trakcie których uczestnicy seminariów będą referować jego przebieg szerszej publiczności. Relacje ze Zjazdu będą pojawiać się na bieżąco na naszej stronie.